Een heksenkring van Nevelzwammen
Orde : Agaricales
Familie : Tricholomataceae
Geslacht : Clitocybe- Trechterzwam
Soort : Nevelzwam – Clitocybe nebularis
Variatie: nebularis
Als je op één van de foto’s klikt krijg je een diashow op groot formaat van alle foto’s.
 Nevelzwam (Clitocybe nebularis) |
 Nevelzwam (Clitocybe nebularis) |
 Nevelzwam (Clitocybe nebularis) |
 Nevelzwam (Clitocybe nebularis) |
In vroeger dagen, toen het ontstaan van heksenkringen nog een mysterie was, werd hun voorkomen in de duivelse of mythische sfeer verklaard. Heksen, duivels of elfjes (fairy ring) lieten ze groeien. Ze kwamen daar voor, waar heksen hun nachtelijke cirkeldans uitvoerden, daarbij regelmatig hun neus ophalend en de uitgespuugde snot als Heksenboter (Fuligo septica) op de grond achterlatend.
Of het was een schroeiplek van de vlammen of hete adem van een vuurspuwende draak. Wee degene, die bij volle maan in de kring stapte, of zijn koe binnen de cirkel liet grazen!
Wanneer myceliumdraden straalsgewijs, als spaken in een wiel, vanuit het centrum en niet gehinderd door obstakels met eenzelfde snelheid kunnen groeien, vormen de bovengrondse vruchtlichamen een in diameter jaarlijks toenemende heksenkring, zoals bij de Nevelzwam (Clitocybe nebularis) , de Weidekringzwam (Marasmius oreades) en de Roestvlekkenzwam (Collybia maculata) gebruikelijk is. Ook de Grote trechterzwam (Clitocybe geotropa) , de Bundelcollybia (Collybia confluens) , de Voorjaarspronkridder (Calocybe gambosa) , de Vleeskleurige zalmplaat (Rhodocybe gemina) en Aardsterren als Geastrum triplex en Geastrum schmidelii vormen regelmatig heksenkringen.
De oudste bekende heksenkring, die alleen vanuit een vliegtuigje of luchtballon is waar te nemen of op luchtfoto’s is vast te leggen, is een kilometer in doorsnee en ongeveer 700 jaar oud.
Beroemd zijn de 100 meter in diameter en 300 jaar oude, als olympische ringen onderling vergroeide “fairy rings” van de Weidekringzwam , die op de heuvels rondom Stonehenge voorkomen.
Het uitgroeiende mycelium van de Weidekringzwam produceert blauwzuur, waardoor het gras aan de buitenkant van de groeicirkel geel verkleurt en afsterft, waarna er een kale zone ontstaat. Aan de binnenzijde van de cirkel maakt het mycelium met enzymen voedingsstoffen aan, terwijl in dezelfde zone in het late najaar ook de vruchtlichamen afsterven en wegrotten. Door lokale bemesting wordt het gras hier vervolgens groener en hoger.
In cirkels rondom en wat verder van de stam of in de kroonprojectie van bomen, treden soms valse heksenkringen of wortelkringen op van ectomycorrhizavormers die vanaf de boomwortels fructificeren, als de Vliegenzwam (Amanita muscaria) , de Gewone krulzoom (Paxillus involutus) en de Wollige stekelzwam (Phellodon confluens) .
Nevelzwam of Clitocybe nebularis
Beschrijving
Hoed afgevlakt, soms met een wat verdiept centrum en een bultje, Ø 7-18 cm, fijnviltig, donker grijsbruin tot licht grijsbruin of beigebruin, met een ingerolde rand.
Lamellen zwak aflopend, crème tot gelig.
Steel 5-12 x 2-5 cm, grijsbruin vezelig op een lichtere ondergrond, met een witviltige basis. Vlees wittig. Geur onaangenaam, zoetig.
Eetbaar, (verdacht).
Voorkomen
In groepen of heksenkringen tussen bladeren, soms tussen naalden op matig voedselrijke bodem.
Saprofiet.
Status
Algemeen.
Extra informatie
Het eten van de Nevelzwam kan allergische reacties veroorzaken.
Als myceliumdraden straalsgewijs, als spaken in een wiel, vanuit het centrum met eenzelfde snelheid groeien, vormen de bovengrondse vruchtlichamen een in diameter jaarlijks toenemende heksenkring.
bron Soortenbank Heksenkring en Nevelzwam
Foto’s gemaakt op 11 december 2009 Lelystad
Terug naar Paddestoelen Index.
Deelnemerslijst
Apart, dat je ons hier leert dat we van giftige zwammen moeten houden…
@Ina: Fraai en informatief blog.
Zit er nog een verborgen veelvormige symboliek achter deze heksuele zwammenkring?
@ Wim : Apart?
@ Kokopelli : Niks geen symboliek zover ik weet. Gewoon een toevoeging aan mijn paddenstoelen verzameling.
Het kan natuurlijk zijn dat ik onbewuste associaties had bij het maken van de foto’s en het plaatsen van deze bijdrage.
@Ina: Ik probeerde het een beetje luchtig nevelig te houden zonder al te zwaar te gaan zwammen…
Ina, wat een mooi blog,
natuurlijk vanwege die keurige vouwen
in de randen van de paddestoelen -:)
sowieso zijn onregelmatige
vormen boeiend en zeker
deze wulpse sculpturen
je zou ze zo in de mode
kunnen toepassen als blouse
of rok of pofbroek of in meubels als
kuipstoelen of als hanglampen,
het brengt me op ideeën.
Niet vreemd dat christenen ervan schrokken
zoiets sensueels dat kan God nooit geschapen
hebben; het voor-christelijke karakter van
de natuur en de cultuur zit erin bewaard
de wetenschap dat ze door de monotheisten ge-
demoniseerd zijn omdat hun God die vormen
niet genoemd had, roept mooie verhalen b ij me op
Over de Kelten die er, fantaseer ik, hun boomcirkels
aan te danken hebben en het geloof in de zon
en in een leven dat altijd opnieuw begint.
De gecirkelde bomen en stenen van die oer-europeanen
stelden hun voorouders voor. Deze paddestoelen konden
ze niet conserveren. Daarom zijn het bomen en stenen geworden
maar de cirkel van de Eeuwige Terugkeer en de Slimste Ruimte
moet hen daartoe hebben aangez.et . Doordenkend vermoed
ik dat die ET in hun metafysica alles verklaarde en alles bezielde.
Het heeft de wereld een postfiguratief cultuurpatroon voorgeschotelt,
waarin men het vleven leed zoals de ouders dat voorleefden.
De SR zie je in de huizen van de Kelten, die waren rond, zodat
niemand zich in een hoekje kon verstoppen en je kon overvallen.
Het zorgde ook voor een snelle verwarming van de ruimten
en een centrale voeding. Bij de Shakers zie je die
functionaliteit terugkomen in hun stallen
gebouwd in ciorkels met in het midden de graantoevoer
en de buitenste ring de mestafvoer, heel efficiënt en effectief.
Mooi blog ina, met ook nog goede uitleg.
Zo wonderlijk verschijnsel,dat die kring op de gekste plekken ontstaat,er zit geen enkele regelmaat in.
Dan zie ik in 2008 een prachtig exemplaar,ga ik dit jaar speciaal ervoor terug.
NADA!
Maar nu zag ik er eentje heel ergens anders in een btj verwaaid aggenesbisj hoekje.
Die smudsige donkere drolachtigen zie je plenty!
Zo wonderlijk verschijnsel,dat die kring op de gekste plekken ontstaat,er zit geen enkele regelmaat in.
Dan zie ik in 2008 een prachtig exemplaar,ga ik dit jaar speciaal ervoor terug.
NADA!
Maar nu zag ik er eentje heel ergens anders in een btj verwaaid aggenesbisj hoekje.
Die smudsige donkere drolachtigen zie je plenty!
Ik wist niet dat er zulke grote en oude waren. Ik had deze wel in zijn geheel willen zien trouwens, maar dit is ook mooi.
Ze blijven tot de verbeelding spreken. Die kringen.
Erg mmoi, Ina.
Bij aAib geplaatst :
“”Je hebt aangetoond dat bloggers met een genuanceerde mening zich laten wegjagen door dat woeste optreden”
Ik niet.
Ik trek me nergens iets van aan, en ik heb iets om op Ina’s dag te plaatsen, al zal het ook niet heel erg controversieel zijn.
Het is me een klein beetje te veel kleuterschool hier, maar aan de andere kant, wat geeft het. Ik ignoreer de “moerasmannetjes”. Ik ben trouwens zelf moerasvrouw, en houd enorm van moerassen.
Ach eigenlijk vraagt dit om een fotoblog met mij als moerasvrouw. Komt nog. “
Jij bent best ook een moerasvrouw, toch?
@ Kokopelli : Hedenochtend zijn we in ieder geval in een maagdelijke witte wereld wakker geworden.
@ Marius: Wat een heerlijk antwoord. De Kelten en hun verbondenheid met de natuur kunnen mij zeer bekoren. Schreef ooit een bijdrage over de betekenis van bomen bij de Kelten.
Eén van de bekoringen die de natuur mij schenkt zijn inderdaad de vormen en kleurschakeringen. Zeer inspirerend. Vanaf januari beschik ik weer over een werkplaats en kan ik mijn oude liefde, het maken van glaspanelen weer oppakken.
Ik kan niet wachten.
@ Antoinette : Dank en voor de informatie mag je de soortenbank bedanken….
@ Fleur : Smudsige drolachtige !?
Het spotten van paddenstoelen is niet altijd gemakkelijk. Bij een kring moet je onthouden hoe groot de straal ongeveer was, dan kan je de omtrek volgen…
@ René : Dit is inderdaad een grote qua ring en qua paddestoel (18cm doorsnee). Ik zou in een boom moeten klimmen om de kring er helemaal op te krijgen.
@ Laila : Vertel eens…ga jj ook wel eens bij volle maan naar het bos?
@ Maria : Ik ga zo nog even bij Alib kijken….
@Ina
De Kelten met hun ondergrondse leven heb ik aangeprezen in een eerder blog: http://www.vkblog.nl/bericht/272654/De_verdierlijkte_tijd
Als we hun voorbeeld zouden volgen dan zou de natuur oneindig haar gang kunnen gaan. Niets heerlijkers dan in wildernissen te leven en niets veiligers dan woningen en alle infrastructuur onder de grond, waar we ook veel ingenieuzer met de ruimte kunnen woekeren.
Wat leuk je liefde voor glaspanelen. Als jochie heb ik de glazenier Joep Nicolas zien werken in de Oude Kerk aan het bevrijdingsraam. Ik was gefascineerd door zijn prachtige blauwe en rode kleuren en had het liefst sculpturen van glas en lood gemaakt. Ik ben niet verder gekomen dan drie staande glasplaten verbonden met een schuin profiel van het gezicht van mijn broer in lood. In een ruzie over de kamer die we moesten delen sloeg ik het zelf kapot. Heel spijtig.