familie: Iridaceae (Lissenfamilie)
naam: Gele lis (Iris pseudacorus)
bloeitijd: Mei t/m juli

hoogte: 0,4–1,2 m
bladvorm: zwaardvormig
oorsprong : inheems
Vol symboliek

De gele lis stond model voor de ’fleur de lys’ in het wapen van de Franse koningen. Het Merovingische leger, in oorlog met de Hunnen, ontdekte dank zij deze irissen een doorwaadbare plaats in de Rijn. Uit dankbaarheid kwam zij zo wellicht in het blazoen. Op de grafzerk van koning Dagobert (+639) figureert de gouden lis al en zal daarna al de gekroonde hoofden van Frankrijk sieren. De driedelige irisvorm werd het symboul van het christendom in de kruistocht van 1137 onder Louis VII en ze werd toen bekend onder de naam ’fleur de Louis’ (bloem van Louis), wat daarna veranderde in ’fleur de luce’ (bloem van licht). De naam verbasterde tot ’fleur de lys’ en tot het huidige ’fleur de lis’. Kroningsgewaden, kerkelijke voorwerpen, kruisen en degelijke werden vaak van ’lelies’ op een blauw veld voorzien.

Dezelfde ’lelie’, die dus eigenlijk een iris is, is ook het embleem van de padvinders. Dit embleem is tegelijkertijd de verfraaide vorm van het achtspakige zonnerad of jaardiagram (windroos) en de gestileerde zestallige bloem (lelie of iris). Het zestallige of dubbel-drietallige was voor de middeleeuwers het symbool van de heilige drievuldigheid. Daarom zijn drie- en zestallige bloemen heilige bloemen. In de fleur de lis ziet men de hemelse drieheid bovenaan, de drieheid der onderwereld onderaan en daartussen het aardvlak.

Brussel en de moerasiris

Vandaag is de iris het symbool van het Hoofdstedelijk Gewest Brussel. Zij was aanwezig bij het ontstaan van Brussel, aan de oevers van de moerassen van weleer. Talrijk waren in die tijd de waters: Geleytsbeek, Kerkebeek, Leybeek, Maalbeek, Roodkloosterbeek, Vuylbeek… Reeds in 1924 vermeldde de ’Krant van Brabantse Fulklore’ dat deze plant werd uitgekozen ’omdat ze in de moerassen groeit, net zoals de hoofdstad op de moerassige oevers van de Zenne geboren is’ (R. Cornette). Nu leeft de gele lis er verder in de iristuin van het Kruidtuinpark. De oprukkende verstedelijking heeft slechts een paar van de vochtige gebieden intact gelaten, vooral in het Zoniënwoud, waar in het valleitje van de Vuylbeek de iris nog in het wild gedijt.

bron

Over de oorsprong van het symbool “Fleur-de-Lys” raad ik dit artikel aan: The Fleur-de-Lis

Als je op één van de foto’s klikt krijg je een diashow op groot formaat van alle foto’s.